Een dakvlak lijkt groot, totdat alle functies erop worden ingetekend. PV-panelen vragen om een goede ligging, ventilatie om goed gepositioneerde toe- en afvoeropeningen, terwijl ook voor andere installaties specifieke eisen stellen aan de doorvoerplekken. Daarnaast moeten aansluitingen water- en luchtdicht worden gerealiseerd en moet het dak bereikbaar zijn voor inspectie, onderhoud en toekomstige vervangingen.
De vraag is daarom niet alleen óf alle techniek op het dak past, maar vooral hoe alle functies naast elkaar optimaal blijven functioneren.
Neem de ventilatiedoorvoeren. De aansluitingen moet water- en luchtdicht worden uitgevoerd en de isolatielaag zo min mogelijk onderbreken. Tegelijkertijd stelt de luchttoevoer eisen aan de positionering op het dak.
Toevoeren kunnen niet willekeurig worden geplaatst. De afstand tot bijvoorbeeld een rookgasafvoer of ontspanningsleiding van de riolering speelt een rol, omdat je niet wilt dat vervuilde lucht de woning in komt. De juiste afstand wordt berekend met de verdunningsfactor. Dat alleen laat al zien waarom het zo belangrijk is om vroegtijdig over de dakplattegrond na te denken, het zijn namelijk niet alleen bouwfysische aspecten die van belang zijn, maar ook de gezondheid van bewoners.
Vervolgens komt daar energieopwekking bij. Het ligt voor de hand het beschikbare dakoppervlak zo efficiënt mogelijk met zonnepanelen te benutten. Maar maximaal PV-oppervlak is niet automatisch een optimaal dakontwerp.
Aansluitingen en doorvoeren moeten bereikbaar blijven. Bovendien kunnen later nieuwe voorzieningen nodig zijn. Een positie die vanuit één discipline ideaal lijkt, kan daarmee voor het totale dak minder logisch zijn.
Dat maakt het belangrijk om installatieroutes, dakdoorvoeren en onderhoudstoegang al vóór de engineering gezamenlijk te bekijken. En om slimme keuzes te maken. Bijvoorbeeld voor een luchtafvoer die onder de PV-panelen geplaatst kan worden.
De whitepaper 'Slim renoveren begint bovenaan' adviseert daarom een toekomstgericht dakplan waarin niet alleen de direct te plaatsen voorzieningen worden opgenomen, maar ook toekomstige installaties.
Het dak wordt daarmee steeds meer een technisch knooppunt van de woning. Dat vraagt ook om een duidelijke regie tussen bouwkundige en installatietechnische disciplines. Want hoe eerder duidelijk is wat er nu én later door, onder en op het dak moet komen, hoe kleiner de kans dat de beschikbare ruimte uiteindelijk de beperkende factor wordt.
In de praktijk vraagt zo’n toekomststrategie dat om een logische volgorde. Een aanpak die gericht is op het beperken van de energievraag en vervolgens de duurzame invulling van die vraag, waarbij naar alle aspecten die betrekking hebben op het functioneren en de gezondheid worden meegenomen. Niet eerst afzonderlijk de PV-installatie, ventilatie en overige voorzieningen ontwerpen en vervolgens lukraak op het dak plaatsen. Kijk eerst wat een goed functionerende woning nodig heeft, bepaal met welke installaties dat gerealiseerd wordt en ontwerp het dak op basis van deze visie.
Daarbij gaat het niet alleen om de invulling van de vierkante meters. Ook leidingroutes, onderlinge afstanden, luchtdichte aansluitingen, onderhoudszones en de mogelijkheid om onderdelen afzonderlijk te vervangen moeten worden meegenomen.
Isolatie, ventilatie, dakdoorvoeren, energieopwekking en installaties komen steeds vaker samen op het dak. De whitepaper ‘Slim renoveren begint bovenaan’ gaat dieper in op de samenhang tussen deze onderdelen en laat zien welke ontwerpkeuzes bijdragen aan een dak dat ook op langere termijn geschikt blijft voor verdere verduurzaming.
