Een ventilatiesysteem dat op de bouwplaats nauwelijks nog aandacht vraagt. Bij het project Metterswane worden complete luchtverdeelsystemen prefab geleverd én vooraf ingeregeld. Dat vraagt om een andere manier van samenwerken, maar levert vooral tijd, rust en voorspelbaarheid op in de uitvoering. “Je kunt niet de tunnel op met wat kanalen en kijken waar je uitkomt.”
Het nieuwe Metterswane is een grootschalig woonproject tegenover het Centraal Station van Nijmegen. Dit nieuwe icoon voor de Nijmeegse skyline omvat 276 appartementen verdeeld over 22 verdiepingen. De woontoren is opgebouwd uit een combinatie van tunnelbouw en breedplaatvloeren, waar nagenoeg geen enkele woning hetzelfde is. Die uitzonderlijke combinatie van bouwmethoden vraagt om een strakke logistiek en een hoge mate van voorspelbaarheid. Installaties moeten exact op het juiste moment en op de juiste plek aanwezig zijn, terwijl verschillende bouwfasen deels door elkaar heen lopen.
Het project laat weinig ruimte voor improvisatie. Zeker niet als het aankomt op de ventilatie. “Je kunt niet met wat kanalen de tunnel op gaan en kijken waar je uitkomt,” schetst Thomas de Boer, projectleider W bij Winkels Techniek. Tunnelbouw kenmerkt zich door het hoge bouwtempo, waardoor het team van Winkels slechts 2 tot 3 uur heeft om de elektrotechnische- en werktuigbouwkundige installaties te monteren. De Boer: “Het moet in één keer goed. Dus moet je vooraf weten hoe het gemaakt wordt, ook in relatie tot andere installaties.”
Vertegenwoordiger Bas Kleiman van Rensa ziet de positie van prefab toenemen en daarmee ook de rol van de groothandel veranderen. “Er komt steeds meer besef dat prefab niet alleen een financieel rekensommetje is. Je kunt simpelweg meer doen in minder tijd.” Binnen Rensa wordt die voorbereidende rol dan ook steeds nadrukkelijker georganiseerd. Alle prefab-aanvragen lopen via het projectenbureau ReBo (Repeterende Bouw). Hier worden aanvragen gestructureerd opgepakt, met één vast aanspreekpunt en een duidelijke regie op engineering en afstemming. Werkvoorbereiding verplaatst daarmee grotendeels van de bouw naar de afdeling Prefab van Rensa.
De afdeling Prefab nam ook bij project Metterswane het tekenwerk op zich en maakt prefabsheets. Daarbij wordt ook nauw samengewerkt met fabrikant Ubbink. “Aan de hand van de tekening worden gegevens als kanaallengtes, ventielposities en luchtdebieten ingevoerd in de ventilatieconfigurator. Dat is een slimme tool van Ubbink waarmee je de weerstand berekent van het luchtverdeelsysteem Air Excellent. Zo weet je of het ontwerp klopt,” legt Bas Kleiman uit. Deze berekeningen worden bij Rensa direct vertaald naar instellingen in het systeem, bijvoorbeeld via restrictieringen in de luchtverdeelkast. Het gevolg: een systeem dat in de basis al functioneert zoals bedoeld. Dat betekent niet dat op de bouw niets meer hoeft te gebeuren. Maar het werk verschuift van afstellen naar controleren volgens Marcel Beune van Ubbink. “Als alles volgens berekening is aangebracht, zou het naregelen eigenlijk een controlemeting moeten zijn en hoef je niets meer aan te passen.” Maar het zit hem volgens Beune ook in kleine slimmigheden. “Op de luchtverdeelkasten en de ventieladapters heb je een pvc buisje nodig waar een spindel doorheen gaat, zodat je daarmee alles vast kunt draaien op de plaat. En dan kan het beton erop. Ook dat loopt via Rensa,” legt Beune uit.
Air Excellent is door Ubbink ontwikkeld met prefab in het achterhoofd. Dat vertaalt zich in praktische details op de bouw. Zo zijn er specifieke voorzieningen voor tunnelbouw, zoals instorthulpen voor luchtverdeelkasten. Daarnaast speelt materiaalgedrag een rol. “Als iemand over een plat metalen instortkanaal loopt, krijg je deuken. Ons systeem is robuust en vormvast, dus dat voorkom je,” aldus Beune. Ook wordt gestuurd op prestaties. “Als je de weerstand laag houdt, hoeft de unit minder hard te werken. Dat scheelt energie én geluid,” zegt Beune.
In dit project valt de hoge mate van samenwerking tussen Winkels, Ubbink en Rensa op. Leveringen worden afgestemd op het bouwtempo en gebundeld per verdieping. Maar ook clash control en afstemming met andere installaties zijn geen eenmalige acties, maar een doorlopend proces. “Dat gebeurt wekelijks, en in het begin zelfs meerdere keren per week,” zegt De Boer. Die aanpak levert uiteindelijk rust op in de uitvoering. Of, zoals De Boer het samenvat: “Je kunt het misschien nog wel op de bouw oplossen, maar je moet het eigenlijk niet willen.”
