MPG-score
De MPG-score laat zien hoe duurzaam een gebouw is. Hoe lager de score, des te lager de milieu-impact.
MPG-berekening
De milieubelasting wordt uitgedrukt in een cijfer, ook wel de schaduwkosten genoemd. Dit zijn de hypothetische kosten (in euro’s) per vierkante meter per jaar om de milieuschade van materialen en processen te compenseren.
Om de MPG te berekenen worden alle schaduwkosten bij elkaar opgeteld en vervolgens gedeeld door de theoretische levensduur (deze is 75 jaar voor woningen) en de bruto vloeroppervlakte (BVO) van het gebouw. Dit gebeurt volgens de Europese standaard (EN 15804) en de Bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en GWW-werken (BMG). Voor het maken van een MPG-berekening moet je een gevalideerd rekeninstrument (software) gebruiken.
Voor welke woningonderdelen wordt de MPG berekend?
Bijna alle elementen die bij oplevering in een huis aanwezig zijn, worden meegenomen in de MPG-berekening. Maar niet alle.
Onderdelen die meetellen in de MPG zijn:
- Het casco van de woning: fundering, gevel (elementen), dak (elementen), vloeren, draagconstructies, etc.
- De afwerking van de woning: binnenwanden, dakafwerking, trappen en balustrades, etc.
- Infrastructuur van de woning: riolering, leidingen, hemelwaterafvoer, riolering, etc.
- Installatietechniek: Ventilatie- en verwarmingsystemen, zonnepanelen, etc.
- Uitbreidingen aan de woning: dakkapel, aanbouw, etc.
Onderdelen die niet meetellen zijn:
- Vrijstaande garages en bergingen
- Tuininrichting
- Keuken
- Verlichting
- Losse elementen zoals rookmelders, communicatie en interieurinrichting
- Sanitair (staat ter discussie)
Stap 1: Berekening MKI
De Milieu Kosten Indicator (MKI) van een gebouw is de som van de schaduwkosten van alle toegepaste materialen in een gebouw. Hierbij wordt ook rekening gehouden met vervanging van materialen tijdens de levensduur van het gebouw. De levensduur van materialen kan erg uiteenlopen. Voor het casco wordt gerekend met 75 jaar of langer, maar voor installaties vaak maar 10-15 jaar. Om die reden hebben installaties doorgaans een hoge milieu-impact.
Om de schaduwkosten van materialen te berekenen wordt een beroep gedaan op de Nationale Milieudatabase (NMD). In de NMD zijn producten per functionele eenheid opgenomen: per m2, per m3 of per stuk. De Stichting NMD is een onafhankelijke organisatie die als doel heeft het eenduidig berekenen van de milieuprestatie van bouwwerken in Nederland.
Voor alle producten die voorkomen in de referentiegebouwen - uit de energieprestatieregelgeving (BENG) - zijn in de Nationale Milieudatabase (NMD) milieuverklaringen en milieudata opgenomen. Deze milieuverklaringen worden toegepast in gevalideerde rekeninstrumenten voor milieuprestatieberekeningen.
De NMD onderscheidt 3 categorieën:
Categorie 1
Product- en merkspecifieke milieuverklaringen, vaak aangeleverd door fabrikanten. De inhoud van deze verklaringen is getoetst door een onafhankelijke, gekwalificeerde derde partij volgens het NMD-Toetsingsprotocol.
Categorie 2
Merkongebonden data van groepen van fabrikanten en/of toeleveranciers en branches. De inhoud van deze verklaringen is getoetst door een onafhankelijke, gekwalificeerde derde partij volgens het Toetsingsprotocol, met vermelding van representativiteit (representatief voor bijvoorbeeld de Nederlandse markt of een groep van producenten).
Categorie 3
Merkloze data van Stichting Nationale Milieudatabase. Deze producten en materialen zijn niet getoetst volgens het Toetsingsprotocol. Deze categorie productkaarten is een vangnet wanneer er geen productkaarten uit categorie 1 of 2 beschikbaar zijn. Doordat er wordt gerekend met een toeslagfactor levert het werken met deze productkaarten vaak ongunstige rekenresultaten op.
Hoe wordt de milieu-impact bepaald?
Om de milieu-impact van producten te bepalen wordt een levencyclusanalyse (LCA) uitgevoerd. De LCA geeft aan wat de milieu-impact van het product is gedurende de hele levensduur, van grondstofwinning, het productieproces, de verwerking en het transport tot de mogelijkheden tot verlenging van de levensduur, recycling of afvalverwerking. De resultaten van de LCA-rapportage worden verwerkt in een gestandaardiseerd document, de Environmental Product Declaration (EPD). De EPD kan (na goedkeuring) als productkaart worden opgenomen in de NMD.
Daarnaast wordt gekeken naar de levensduur van gebouwen. Voor een woning wordt gerekend met een levensduur van 75 jaar; voor kantoorgebouwen geldt 50 jaar. Daarnaast wordt er gekeken naar de levensduur van materialen/producten. Zo geldt er voor het casco een langere levensduur dan voor bijvoorbeeld installaties. In de bepalingsmethode is hier rekening mee gehouden door aan ieder product een eigen referentielevensduur toe te kennen.
De milieu-impact van materialen wordt daarnaast gekoppeld aan milieu-impactcategorieën, die verder uitgewerkt zijn in indicatoren en eenheden. De weegfactoren in de verschillende milieu-impactcategorieën worden vervolgens omgerekend naar milieukostenindicatoren (MKI). Dit houdt in dat de schade aan het milieu wordt uitgedrukt in geld. Voor CO2 kost het bijvoorbeeld € 0,05/m2/jaar om de milieuschade ongedaan te maken terwijl voor uitputting abiotische grondstoffen gerekend wordt met € 0,16/m2/jaar. Er zijn echter veel meer categorieën.
Vragen over MPG?
Stap 2: Van MKI naar MPG
Om een nauwkeurige MPG-berekening te maken, moet een inventarisatie gemaakt worden van de toe te passen materialen, installaties en hoeveelheden. De volgende gegevens zijn hiervoor nodig:
- Plattegronden, gevelaanzichten en doorsnedes;
- Uitwerkingen van bouwdetails;
- BVO-berekening volgens NEN 2580 (deze wordt gemeten langs de buitenomtrek van het gebouw);
- BENG-berekening.
Na de inventarisatie van alle materialen en hoeveelheden, wordt met een gevalideerd softwareprogramma de MPG-berekening gemaakt.
Voor de berekening wordt de MKI gedeeld door de levensduur én door de bruto vloeroppervlakte (bvo) van een gebouw. De levensduur van woningen is bepaald op 75 jaar, de levensduur van kantoorgebouwen op 50 jaar. De uitkomst van de berekening zijn de schaduwkosten per m2 per jaar (€/m2/jaar).
Deze twee voorbeelden tonen hoe er gerekend wordt:
Voorbeeldberekening van MKI naar MPG (voor een woonhuis)
MKI = € 15.000
Levensduur = 75 jaar
BVO = 130 m2
MKI/levensduur = € 15.000/75 jaar = 200
200/130 m2 = € 1,54/m2/jaar
(De waarde van deze woning is lager dan de drempelwaarde in het Bbl (€ 1,6/m2/jaar en voldoet aan de MPG-eis)
Voorbeeldberekening van MPG naar MKI (maximum MPG)
De praktijk laat zien dat de berekening vaak andersom gemaakt wordt, omdat zowel de levensduur als het BVO vaststaande gegevens zijn en de maximumwaarde van de MPG is bepaald op € 1,6/m2/jaar. De berekening van MKI naar MPG voor een woning ziet er dan als volgt uit:
MPG x BVO x levensduur = MKI
1,6 x 130 x 75 = € 15.600 = maximale MKI om aan de MPG-eis te voldoen
Milieuprestatie gebouwen
In de jaren 90 van de vorige eeuw werden de eerste stappen gezet richting verduurzaming van de bouw. In eerste instantie was vooral de Life Cycle Analysis (LCA) leidend. Hiervoor zijn diverse rekeninstrumenten ontwikkeld die de milieu-impact van bouwmaterialen en installaties op een gebouw analyseerden. Later werden deze methoden doorontwikkeld tot een universeel objectief onderbouwde rekenmethode: de MilieuPrestatie Gebouwen (MPG). Voor de MPG geldt sinds 2013 een rekenplicht en de grenswaarde is in 2018 ingevoerd.
