Wet en regelgeving

MilieuPrestatie Gebouwen

Sinds 2018 is bij de aanvraag van de omgevingsvergunning een MPG-berekening verplicht. Dit is de berekening van de MilieuPrestatie Gebouwen. Wat houdt de MPG in? Hoe wordt de MPG berekend? Wat zijn factoren om op te letten? En: wat verandert er in 2026?

Achtergrond MPG

In de jaren 90 van de vorige eeuw werden de eerste stappen gezet richting verduurzaming van de bouw. In eerste instantie was vooral de Life Cycle Analysis (LCA) leidend. Hiervoor zijn diverse rekeninstrumenten ontwikkeld die de milieu-impact van bouwmaterialen en installaties op een gebouw analyseerden. Later werden deze methoden doorontwikkeld tot een universeel objectief onderbouwde rekenmethode: de MilieuPrestatie Gebouwen (MPG). Voor de MPG geldt sinds 2013 een rekenplicht en de grenswaarde is in 2018 ingevoerd.

2018-2026

Sinds 2018 is de MPG-methodiek opgenomen in de bouwregelgeving (Besluit bouwwerken leefomgeving). Dit betekent dat voor nieuwbouwprojecten van woningen en kantoren vanaf 100 m2 - bij de aanvraag van een omgevingsvergunning - een MPG-berekening moet worden ingediend. Aan de uitkomst van de berekening zijn maximumwaarden gekoppeld. In eerste instantie was dat € 1,0/m2/jaar. In 2021 is deze grenswaarde aangescherpt naar € 0,8/m2/jaar voor nieuwbouwwoningen. Deze berekening is gebaseerd op de Europese standaard EN 15804:2012+A1:2013, IDT. 

2026-…

Per 1 juli 2026 is de maximumwaarde € 1,6/m2/jaar voor nieuwbouwwoningen. Let wel: dit is geen versoepeling! De methode verschuift naar de uitgebreidere EN 15804+A2-norm, waarin 19 milieueffectcategorieën zijn opgenomen in plaats van 11. Nieuw is ook dat de MPG-berekening verplicht is voor alle nieuwe gebouwen, uitgezonderd gebouwen met een instandhoudingstermijn van minder dan 15 jaar.

mpg

Veranderingen in de MPG per 1 juli

Sinds 1 juli 2026 zijn de MPG-eisen aangepast in het Bbl. De bepalingsmethode is herzien, waardoor de getalwaarden van de milieuprestatie-eisen veranderen. De (technische) milieueisen die aan woningen gesteld worden, blijven echter ongeveer hetzelfde.

Belangrijke veranderingen zijn:

  • De getalswaarden zijn aangepast.
  • Voor kantoren worden de eisen aangescherpt.
  • Er gaan eisen gelden voor gebouwen zoals scholen, winkels, zorginstellingen en logiesgebouwen.
  • Voor kleinere woningen - waarin relatief meer bouwmaterialen verwerkt zijn per m2 gebruiktsoppervlakte - worden de eisen soepeler. ‘Kleiner’ wordt gedefinieerd als minder dan 60 m2 gebruiksoppervlakte bij appartementen of minder dan 80 m2 voor rijtjeswoningen, 2-onder-1-kapwoningen en vrijstaande woningen.

De milieuprestatie-eisen die vanaf 1 juli 2026 gelden zijn:

  • Woongebouwen: 1,6* (was 0,8 euro per m² per jaar)
  • Kantoren: 1,55 (was 1,0 euro per m² per jaar)
  • Industrie-, zorg-, onderwijs-, sport-, detailhandel- en gebouwen met een logiesfunctie: 1,85 (nieuw)
  • *Voor kleinere woningen gelden afwijkende eisen.

Kennisdocument Introductie MilieuPrestatie Gebouwen (MPG)

In dit kennisdocument ontdek je wat de MPG precies betekent, hoe de berekening in elkaar zit en wat er de komende jaren verandert. Zo krijg je inzicht én praktische handvatten om slimmer en duurzamer te bouwen.

Vragen over MPG?

Nieuwe versus oude bepalingsmethode

Het meest in het oog springende verschil is de uitkomst van de berekening. De getallen vallen hoger uit, maar dat betekent niet dat er sprake is van versoepeling van de eisen. Zo geldt vanaf 1 juli 2026 de milieuprestatie-eis van € 1,6/m2/jaar (dat was € 0,8/m2/jaar) terwijl er geen sprake is van een verhoging of verlaging van de eisen.
Het verschil in uitkomst ontstaat door twee belangrijke verschillen tussen de herziene bepalingsmethode (2026) en de oude bepalingsmethode (2018):

  1. De totale milieubelasting van een bouwwerk wordt vanaf juli 2026 berekend op basis van 19 milieucategorieën. De oude bepalingsmethode kende 11 milieucategorieën. Nieuwe milieucategorieën zijn onder andere fijnstofvorming, waterschaarste en landgebruik.
  2. De ‘milieuprijzen’ zijn voor de herziene bepalingsmethode opnieuw bepaald en geactualiseerd naar het prijspeil van 2019. De milieuprijzen voor de oude bepalingsmethode waren gebaseerd op het prijspeil van 2014.
mpg

MPG Score

De MPG-score laat zien hoe duurzaam een gebouw is. Hoe lager de score, des te lager de milieu-impact. De milieubelasting wordt uitgedrukt in een cijfer, ook wel de schaduwkosten genoemd. Dit zijn de hypothetische kosten (in euro’s) per vierkante meter per jaar om de milieuschade van materialen en processen te compenseren. Om de MPG te berekenen worden alle schaduwkosten bij elkaar opgeteld en vervolgens gedeeld door de theoretische levensduur (deze is 75 jaar voor woningen) en de bruto vloeroppervlakte (BVO) van het gebouw. Dit gebeurt volgens de Europese standaard (EN 15804) en de Bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en GWW-werken (BMG). Voor het maken van een MPG-berekening moet je een gevalideerd rekeninstrument (software) gebruiken. 

Om de MPG te berekenen worden alle schaduwkosten bij elkaar opgeteld en vervolgens gedeeld door de theoretische levensduur (deze is 75 jaar voor woningen) en de bruto vloeroppervlakte (BVO) van het gebouw. Dit gebeurt volgens de Europese standaard (EN 15804) en de Bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en GWW-werken (BMG). Voor het maken van een MPG-berekening moet je een gevalideerd rekeninstrument (software) gebruiken.

Placeholder

Hoe verhoudt de MPG zich tot andere bouwwetgeving?

De MPG-eis is opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en maakt daar integraal onderdeel van uit. Dat betekent dat het toetsen of wordt voldaan aan de MPG-eis onderdeel uitmaakt van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). De Wkb schrijft voor dat een borgingsplan verplicht is. Dit borgingsplan is een dynamisch document dat door een onafhankelijke kwaliteitsborger wordt opgesteld vóór de start van de bouw. Het beschrijft hoe risico's worden beheerst en hoe de technische bouwvoorschriften (Bbl) worden nageleefd. De MPG is hier onderdeel van. Het voldoen aan de MPG-eis wordt zowel in het ontwerp als de uitvoering gecontroleerd door de kwaliteitsborger. Het borgingsplan moet minimaal vier weken voor de bouwstart bij de gemeente worden ingediend.

Veelgestelde vragen over MPG

Lees hier onze antwoorden op verschillende veelgestelde vragen die bij ons binnenkomen omtrent het onderwerp MilieuPrestatie gebouwen (MPG)

De MPG is een wettelijk verplichte berekening die de milieu-impact van een gebouw meet, uitgedrukt in schaduwkosten (€/m²/jaar). Deze kosten representeren de hypothetische kosten om milieuschade door materialen en processen te compenseren. Sinds 2018 is de MPG verplicht bij de aanvraag van een omgevingsvergunning voor nieuwbouwprojecten in Nederland.

Per 1 juli 2026 gelden de volgende wijzigingen:
•    Nieuwe maximumwaarden: 
-    Woongebouwen: € 1,6/m²/jaar (was € 0,8/m²/jaar).
-    Kantoren: € 1,55/m²/jaar (was € 1,0/m²/jaar).
-    Nieuwe categorieën: Industrie, zorg, onderwijs, sport, detailhandel, en logiesfuncties: € 1,85/m²/jaar.
•    Uitbreiding milieucategorieën: Van 11 naar 19 categorieën (o.a. fijnstofvorming, waterschaarste, landgebruik).
•    Verplichte toepassing: Voor alle nieuwe gebouwen, behalve gebouwen met een instandhoudingstermijn < 15 jaar.
•    Soepelere eisen voor kleinere woningen (< 60 m² of < 80 m² voor rijtjeswoningen, 2-onder-1-kapwoningen, en vrijstaande woningen)

De MPG wordt berekend in twee stappen:
1.    Berekening Milieu Kosten Indicator (MKI): 
-    Som van de schaduwkosten van alle materialen in het gebouw (inclusief vervanging tijdens de levensduur).
-    Gebaseerd op data uit de Nationale Milieudatabase (NMD).
2.    Omrekening MKI naar MPG: 
-    MPG = MKI / (levensduur × bruto vloeroppervlakte (BVO)).
-    Voor woningen: levensduur = 75 jaar; voor kantoren: 50 jaar.
-    Voorbeeld: MKI = €15.000, BVO = 130 m² → MPG = (€15.000 / 75) / 130 = €1,54/m²/jaar.

De volgende onderdelen worden wel meegenomen:
•    Casco: Fundering, gevel, dak, vloeren, draagconstructies.
•    Afwerking: Binnenwanden, dakafwerking, trappen, balustrades.
•    Infrastructuur: Riolering, leidingen, hemelwaterafvoer.
•    Installatietechniek: Ventilatie, verwarming, zonnepanelen.
•    Uitbreidingen: Dakkapel, aanbouw.
Niet meegenomen:
•    Vrijstaande garages/bergingen, tuininrichting, keuken, verlichting, losse elementen (rookmelders), sanitair, en interieurinrichting.

Het verschil tussen de oude MPG-bepalingsmethode uit 2018 en de nieuwe MPG-bepalingsmethode uit 2026 heeft betrekking op verschillende onderdelen:

Milieucategorieën: De oude methode (2018) hanteert 11 milieucategorieën. De nieuwe methode (2026) hanteert 19 milieucategorieën.
Milieuprijzen: De oude methode (2018) is gebaseerd op het prijspeil van 2014. De nieuwe methode (2026) is gebaseerd op het prijspeil van 2019.
Norm: De oude methode (2018) is gebaseerd op de EN 15804:2012+A1:2013. de nieuwe methode (2026) is gebaseerd op de EN 15804+A2.
Maximumwaarde woningen: De oude maximumwaarde voor woongebouwen was € 0,80/m²/jaar. In de nieuwe bepalingsmethode is deze verhoogd naar € 1,60/m²/jaar.

•    MPG: Wettelijk verplicht; meet materiaalimpact (schaduwkosten in €/m²/jaar).
•    BENG: Wettelijk verplicht; meet energieprestatie (via NTA 8800) en volgt de Trias Energetica (beperken energiebehoefte, fossiel gebruik, en hernieuwbare energie vergroten).

Uitdaging die ontstaat: Meer isoleren (voor BENG) verhoogt materiaalgebruik (slecht voor MPG). Oplossing: MEPG (Milieu-EnergiePrestatie Gebouwen) combineert beide voor integrale afweging.
BENG: de nieuwe standaard

BENG: de nieuwe standaard

Sinds 1 januari 2021 is de nieuwe norm voor het bouwen Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG). Er is afscheid genomen van de energieprestatiecoëfficiënt (EPC) en er gelden nieuwe eisen en een nieuwe bepalingsmethode.

Lees meer

De nieuwe MPG-eis is geen versoepeling

Op 1 juli 2026 wordt de MilieuPrestatie Gebouwen (MPG) aangepast. De berekening die inzicht geeft in de milieubelasting van bouwmaterialen. Opvallend zijn de veranderingen in de getalwaarden. Let op: dit is geen versoepeling! In deze blog leggen we het uit.

Lees meer
Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van Ubbink nieuws en (markt)ontwikkelingen? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.

Lees meer